Een goed BIM-model voorkomt dat problemenpas zichtbaar worden wanneer de bouw al bezig is. Door de modellen vanarchitect, constructeur en installateur vroegtijdig op elkaar af te stemmen,worden clashes, onuitvoerbare details en kostbare wijzigingen al in deontwerpfase opgespoord. Dat betekent: minder faalkosten, minder vertraging enmeer grip op de uitvoering.

Maar wanneer levert BIM die voordelenwerkelijk op? Volgens Jacob, Senior BIM-modelleur bij VORM4 Ingenieurs, begintdat niet bij de software. Het begint bij een model dat goed is opgezet én bijpartijen die vanaf het begin samenwerken.

BIM is meer dan een digitaal 3D-model

Een BIM-model brengt bouwkundige,constructieve en installatietechnische informatie samen in één digitalewerkomgeving. Wanneer iedere discipline uitsluitend binnen het eigen modelwerkt, kunnen aansluitingsproblemen gemakkelijk onzichtbaar blijven. Daaromworden de deelmodellen regelmatig samengevoegd en gecontroleerd.

“Door modellen over elkaar heen te leggen,zien we in de ontwerpfase al waar onderdelen elkaar in de weg zitten. Op debouwplaats ben je voor zo’n ontdekking eigenlijk te laat,” legt Jacob uit.

Die controle heet clashdetectie. Een clashkan bijvoorbeeld ontstaan wanneer een ventilatiekanaal door een constructieveligger loopt, een leiding een kolom kruist of onvoldoende ruimte beschikbaar isvoor montage en onderhoud. In een BIM-model zijn zulke knelpunten zichtbaarvoordat materiaal is besteld of werk is uitgevoerd.

Hoe voorkomt een BIM-model faalkosten tijdens de bouw?

Faalkosten ontstaan onder andere dooronvolledige informatie, ontwerpwijzigingen, miscommunicatie en werkzaamhedendie opnieuw moeten worden uitgevoerd. Een zorgvuldig uitgewerkt BIM-model helptdeze risico’s te beperken doordat problemen eerder worden ontdekt en betrokkenpartijen met dezelfde, actuele informatie werken.

Door knelpunten al tijdens het ontwerpgezamenlijk op te lossen, hoeft het bouwteam op locatie minder te improviseren.Dat verkleint de kans op stilstand, spoedoverleg, herstelwerk en extramateriaalgebruik. Ook kan de werkvoorbereiding nauwkeuriger worden ingericht,omdat maatvoering, aansluitingen en de volgorde van werkzaamheden vooraf beterinzichtelijk zijn.

Een BIM-model voorkomt dus niet automatischiedere wijziging. Het maakt risico’s wel veel eerder zichtbaar, wanneeraanpassen doorgaans sneller, eenvoudiger en goedkoper is.

Technisch correct is nog niet hetzelfde als praktischuitvoerbaar

Een ontwerp kan op papier technisch kloppenen toch lastig uitvoerbaar zijn. Er moet bijvoorbeeld voldoende ruimte zijn omonderdelen te monteren, verbindingen te maken en materieel veilig te gebruiken.Daarom is vroeg werkoverleg met architecten, constructeurs, installateurs enbouwbedrijven essentieel.

Iedere partij brengt andere praktijkkennisin. Door die kennis al tijdens het ontwerpproces te benutten, wordenontwerpkeuzes niet alleen beoordeeld op technische juistheid, maar ook opbouwbaarheid. Zo groeit het BIM-model uit tot een betrouwbare basis voorwerkvoorbereiding en uitvoering.

Wat gebeurt er wanneer modellen niet goed op elkaaraansluiten?

Zonder goede BIM-coördinatie kunnenconflicten tussen disciplines pas tijdens de uitvoering aan het licht komen.Denk aan een leiding of ventilatiekanaal dat door een draagconstructie isgetekend. Het werk moet dan mogelijk worden stilgelegd, waarna betrokkenpartijen onder tijdsdruk een oplossing moeten ontwerpen en goedkeuren.

De gevolgen stapelen zich snel op: extraoverleg, nieuwe berekeningen of tekeningen, aangepast materiaal, herstelwerk envertraging voor werkzaamheden die daarvan afhankelijk zijn. Goedemodelafstemming beperkt deze verrassingen en geeft alle partijen duidelijkheidover wat er gebouwd moet worden.

Wanneer betrek je een BIM-modelleur en constructeur?

Het beste moment is zodra de hoofdlijnenvan het gebouw bekend zijn. Juist in de vroege ontwerpfase is er nog ruimte omkeuzes te wijzigen zonder grote gevolgen voor planning en budget. Wanneer deBIM-modelleur en constructeur pas aansluiten nadat belangrijke ontwerpbesluitenal vastliggen, zijn verbeteringen vaak ingewikkelder en duurder.

Vroege samenwerking zorgt ervoor datarchitectuur, constructie en installaties vanaf het begin op elkaar wordenafgestemd. Daarmee wordt niet alleen een technisch correct ontwerp gemaakt,maar ook een ontwerp dat praktisch realiseerbaar en beheersbaar is.

Praktijkvoorbeeld: een kolom op de verkeerde plaatsvoorkomen

Een herkenbaar voorbeeld is de eerste opzetvan een staal- of houtconstructie tijdens het conceptontwerp. Wanneerconstructieve uitgangspunten vroeg in het BIM-model worden verwerkt, wordtdirect zichtbaar waar kolommen, liggers en stabiliteitselementen terechtkomen.

Zo kan worden voorkomen dat een kolom latereen deuropening, raam, doorgang of functionele ruimte blokkeert. De architecten constructeur kunnen het ontwerp dan tijdig bijstellen. Dat is aanzienlijkefficiënter dan een constructieve oplossing aanpassen wanneer tekeningen aldefinitief zijn, onderdelen zijn besteld of de uitvoering is begonnen.

Wat merkt de opdrachtgever van een goed BIM-model?

Voor een opdrachtgever zit de waarde vooralin voorspelbaarheid en grip. Een goed gecoördineerd BIM-model leidt tot eenbeter voorbereid bouwproces, duidelijkere communicatie en minder onverwachtebeslissingen tijdens de uitvoering. Partijen weten eerder wat van hen wordtverwacht en kunnen werkzaamheden nauwkeuriger op elkaar afstemmen.

Dat vertaalt zich in minder faalkosten,minder vertraging, een beheersbaarder budget en een hogere kwaliteit van heteindresultaat. Veel van het werk achter een goed BIM-model blijft voor deopdrachtgever misschien onzichtbaar. Juist dat is vaak het bewijs dat het modelzijn werk doet: problemen worden opgelost voordat ze problemen op de bouwplaatsworden.

BIM-coördinatie begint met samenwerken

De grootste winst ontstaat wanneer eenBIM-model niet als eindproduct van één partij wordt gezien, maar alsgezamenlijke basis voor het project. Regelmatige afstemming, duidelijkeverantwoordelijkheden en actuele informatie zijn minstens zo belangrijk als hetmodelleren zelf.

Bij VORM4 combineren we BIM- enRevit-modellering met bouwkundige en constructieve kennis. Zo helpen webouwteams om knelpunten vroeg te signaleren en ontwerpen technisch én praktischuitvoerbaar te maken.

Wilt u in een vroeg stadium inzicht in debouwbaarheid van uw ontwerp of verschillende modellen beter op elkaar latenaansluiten? Neem contact op met VORM4 Ingenieurs. We denken graag mee voordateen knelpunt op de bouwplaats een kostbaar probleem wordt.

Veelgestelde vragen over BIM en faalkosten

Hoe helpt BIM om faalkosten te voorkomen?

BIM maakt conflicten tussen bouwkundige,constructieve en installatietechnische onderdelen al in de ontwerpfasezichtbaar. Daardoor kunnen partijen oplossingen afstemmen voordat uitvoering,bestelling of montage begint.

Wat is clashdetectie in BIM?

Clashdetectie is het digitaal controlerenvan verschillende deelmodellen op botsingen en knelpunten, zoals eeninstallatie die een constructieve ligger kruist of onvoldoende montageruimte.

Wanneer moet een BIM-modelleur worden betrokken?

Bij voorkeur zodra de hoofdlijnen van hetgebouw bekend zijn. In deze fase kunnen keuzes nog relatief eenvoudig wordenaangepast en kunnen architectuur, constructie en installaties samen wordenontwikkeld.

Is een BIM-model alleen nuttig bij grote bouwprojecten?

Nee. Ook bij kleinere nieuwbouw-, verbouw-en industrieprojecten kan BIM waardevol zijn, vooral wanneer meerderedisciplines moeten samenwerken of bestaande en nieuwe onderdelen nauwkeurig opelkaar moeten aansluiten.